Obiekt na niebie
M3
Jedna z najjaśniejszych gromad kulistych na północnym niebie, znana z wyjątkowo dużej liczby gwiazd zmiennych. W lornetce to wyraźna, okrągła mgiełka z jaśniejszym jądrem, leżąca mniej więcej w połowie drogi między Arkturem a Cor Caroli. Najlepsza pora na obserwacje to wieczory w maju, gdy obiekt góruje około 66° nad horyzontem.
Fot. ESA/Hubble i NASA, G. Piotto i in. · źródło: Wikimedia Commons · CC BY 4.0
Dane obiektu
- Typ
- gromada kulista
- Gwiazdozbiór
- Psy Gończe
- Jasność
- 6,4 mag Na granicy widoczności gołym okiem, łatwa w lornetce. Wielkość gwiazdowa V. Im mniejsza liczba, tym jaśniej. Granica gołego oka: ok. 6.
- Rozmiar kątowy
- 16,2′ dla porównania tarcza Księżyca ma ok. 30′
- Odległość
- ok. 33 tys. lat świetlnych pomiar z bazy SIMBAD (2008MNRAS.389.1924F)
- Najlepiej widoczny wieczorem
- maj górowanie ok. 22:00 czasu lokalnego
- Rektascensja
- 13h 42,2m J2000
- Deklinacja
- +28° 23′ J2000
- Inne oznaczenia
- NGC 5272
Źródła danych:
- OpenNGC (M. Verga, CC BY-SA 4.0) — typ, gwiazdozbiór, jasność, rozmiar, współrzędne
- SIMBAD, CDS Strasbourg — identyfikacja, odległość
- Wysokość nad horyzontem i pora widoczności – obliczenia własne na podstawie współrzędnych
Widoczność w ciągu roku
Najlepsze miesiące obserwacji: kwiecień – maj
Wysokość obiektu nad horyzontem w połowie miesiąca o 22:00 (latem o 23:00). Polska centralna (52° N, 19° E).
Jak znaleźć obiekt M3 na nocnym niebie przez lornetkę?
Obiekt M3 znajduje się w gwiazdozbiorze Psów Gończych. Znajdź Arktura – najjaśniejszą gwiazdę wiosennego nieba – i Cor Caroli w Psach Gończych. Przejdź od Arktura ok. 12° w stronę Cor Caroli: M3 leży mniej więcej w połowie tej drogi, trochę bliżej Arktura.
Lokalizacja gromady kulistej M3 w gwiazdozbiorze Psów Gończych
Poglądowy widok w lornetce
Źródła do map:
- Gwiazdy: Hipparcos i Tycho-2 (ESA 1997, 2000), SIMBAD (CDS Strasbourg)
- Figury gwiazdozbiorów: Stellarium Web, kultura zachodnia (CC BY-SA 4.0)
- Mapy: opracowanie własne, licencja CC BY-SA 4.0
Ciekawostki o gromadzie kulistej M3
Fot. ESA/Hubble i NASA, G. Piotto i in. · źródło: Wikimedia Commons · CC BY 4.0
-
Pierwsze własne odkrycie Messiera
M1 i M2 znali już wcześniej inni obserwatorzy, ale M3 Charles Messier odkrył sam – 3 maja 1764 roku. Wziął ją za mgławicę bez gwiazd. Na pojedyncze gwiazdy rozdzielił ją dopiero William Herschel około 1784 roku.
Źródło: Wikipedia (en) – Messier 3
-
Rekordzistka wśród gwiazd zmiennych
W M3 znamy co najmniej 274 gwiazdy zmienne – najwięcej ze wszystkich gromad kulistych. Wiele z nich to gwiazdy typu RR Lyrae, których rytm pulsowania zdradza ich prawdziwą jasność, więc służą astronomom do mierzenia odległości.
Źródło: NASA – Messier 3