Obiekt na niebie

M3

Jedna z najjaśniejszych gromad kulistych na północnym niebie, znana z wyjątkowo dużej liczby gwiazd zmiennych. W lornetce to wyraźna, okrągła mgiełka z jaśniejszym jądrem, leżąca mniej więcej w połowie drogi między Arkturem a Cor Caroli. Najlepsza pora na obserwacje to wieczory w maju, gdy obiekt góruje około 66° nad horyzontem.

Fot. ESA/Hubble i NASA, G. Piotto i in. · źródło: Wikimedia Commons · CC BY 4.0

Dane obiektu

Typ
gromada kulista
Gwiazdozbiór
Psy Gończe
Jasność
6,4 mag
Na granicy widoczności gołym okiem, łatwa w lornetce. Wielkość gwiazdowa V. Im mniejsza liczba, tym jaśniej. Granica gołego oka: ok. 6.
Rozmiar kątowy
16,2′
dla porównania tarcza Księżyca ma ok. 30′
Odległość
ok. 33 tys. lat świetlnych
pomiar z bazy SIMBAD (2008MNRAS.389.1924F)
Najlepiej widoczny wieczorem
maj
górowanie ok. 22:00 czasu lokalnego
Rektascensja
13h 42,2m J2000
Deklinacja
+28° 23′ J2000
Inne oznaczenia
NGC 5272

Źródła danych:

Widoczność w ciągu roku

Najlepsze miesiące obserwacji: kwiecień – maj

30°60°90°styczeń: 8°8°styluty: 25°25°lutmarzec: 41°41°markwiecień: 59°59°kwimaj: 66°66°majczerwiec: 56°56°czelipiec: 39°39°lipsierpień: 20°20°siewrzesień: 4°4°wrzpaździernik: pod horyzontem–paźlistopad: pod horyzontem–lisgrudzień: pod horyzontem–gru

Wysokość obiektu nad horyzontem w połowie miesiąca o 22:00 (latem o 23:00). Polska centralna (52° N, 19° E).

Jak znaleźć obiekt M3 na nocnym niebie przez lornetkę?

Obiekt M3 znajduje się w gwiazdozbiorze Psów Gończych. Znajdź Arktura – najjaśniejszą gwiazdę wiosennego nieba – i Cor Caroli w Psach Gończych. Przejdź od Arktura ok. 12° w stronę Cor Caroli: M3 leży mniej więcej w połowie tej drogi, trochę bliżej Arktura.

Lokalizacja gromady kulistej M3 w gwiazdozbiorze Psów Gończych

Gwiazdozbiór Psów Gończych z zaznaczoną gromadą M3, obok Wolarz i Wielki WózCor Caroli (α)Arktur (α)M3pole widzenia lornetki 10×50 (6,5°)PSY GOŃCZEWOLARZWARKOCZ BERENIKILEWPANNA
Okolica M3 – gwiazdy do 5 mag. Strzałka: od Arktura w stronę Cor Caroli. Przerywany okrąg to pole widzenia lornetki 10×50 (6,5°). Stojąc twarzą na południe, masz północ u góry, a wschód po lewej.

Poglądowy widok w lornetce

Poglądowy widok M3 w lornetce 10×50 – pole widzenia 6,5°, gwiazdy do 9 magM3NSEW
Rysunek poglądowy (szkic obiektu pod ciemnym niebem, z dala od miejskich świateł): w lornetce gromada kulista wygląda jak okrągła mgiełka z jaśniejszym środkiem. Od 16×70 robi się ziarnista, najgęściej w środku.

Źródła do map:

Ciekawostki o gromadzie kulistej M3

Gromada kulista M3

Fot. ESA/Hubble i NASA, G. Piotto i in. · źródło: Wikimedia Commons · CC BY 4.0

  • Pierwsze własne odkrycie Messiera

    M1 i M2 znali już wcześniej inni obserwatorzy, ale M3 Charles Messier odkrył sam – 3 maja 1764 roku. Wziął ją za mgławicę bez gwiazd. Na pojedyncze gwiazdy rozdzielił ją dopiero William Herschel około 1784 roku.

    Źródło: Wikipedia (en) – Messier 3

  • Rekordzistka wśród gwiazd zmiennych

    W M3 znamy co najmniej 274 gwiazdy zmienne – najwięcej ze wszystkich gromad kulistych. Wiele z nich to gwiazdy typu RR Lyrae, których rytm pulsowania zdradza ich prawdziwą jasność, więc służą astronomom do mierzenia odległości.

    Źródło: NASA – Messier 3

Relacje z obserwacji z obiektem M3