Obiekt na niebie

M109

Galaktyka spiralna z poprzeczką w Wielkiej Niedźwiedzicy, najjaśniejsza w grupie galaktyk M109. Leży tuż obok gwiazdy Gamma Wielkiej Niedźwiedzicy, której blask utrudnia jej dostrzeżenie – w lornetce to bardzo słaba mgiełka. Najlepsza pora na obserwacje to wieczory w kwietniu, gdy obiekt góruje niemal w zenicie.

Fot. Juan Lacruz · źródło: Wikimedia Commons · CC BY 4.0

Dane obiektu

Typ
galaktyka spiralna z poprzeczką
Gwiazdozbiór
Wielka Niedźwiedzica
Jasność
9,9 mag
Wymaga ciemnego nieba i większej lornetki. Wielkość gwiazdowa V. Im mniejsza liczba, tym jaśniej. Granica gołego oka: ok. 6.
Rozmiar kątowy
8,1′ × 5,6′
dla porównania tarcza Księżyca ma ok. 30′
Odległość
ok. 77,8 mln lat świetlnych
mediana z 4 pomiarów w SIMBAD (publikacje z lat 2010–2026)
Najlepiej widoczny wieczorem
kwiecień
górowanie ok. 22:00 czasu lokalnego
Rektascensja
11h 57,6m J2000
Deklinacja
+53° 22′ J2000
Inne oznaczenia
NGC 3992

Źródła danych:

Widoczność w ciągu roku

Najlepsze miesiące obserwacji: kwiecień

30°60°90°styczeń: 39°39°styluty: 55°55°lutmarzec: 71°71°markwiecień: 88°88°kwimaj: 73°73°majczerwiec: 55°55°czelipiec: 40°40°lipsierpień: 27°27°siewrzesień: 18°18°wrzpaździernik: 15°15°paźlistopad: 18°18°lisgrudzień: 26°26°gru

Wysokość obiektu nad horyzontem w połowie miesiąca o 22:00 (latem o 23:00). Polska centralna (52° N, 19° E).

Jak znaleźć obiekt M109 na nocnym niebie przez lornetkę?

Obiekt M109 znajduje się w gwiazdozbiorze Wielkiej Niedźwiedzicy. Znajdź Phecdę (γ UMa) – dolną gwiazdę „miski” Wielkiego Wozu po stronie dyszla. M109 leży tylko ok. 0,6° na południowy wschód od niej. Blask Phecdy utrudnia jej dostrzeżenie, więc lepiej sprawdzają się większe lornetki.

Lokalizacja galaktyki spiralnej z poprzeczką M109 w gwiazdozbiorze Wielkiej Niedźwiedzicy

Gwiazdozbiór Wielkiej Niedźwiedzicy z zaznaczoną galaktyką M109M109pole widzenia lornetki 10×50 (6,5°)Dubhe (α)Phecda (γ)Alkaid (η)WIELKA NIEDŹWIEDZICASMOKPSY GOŃCZERYŚ
Okolica M109 – gwiazdy do 5,8 mag. Strzałka: od Phecdy na południowy wschód do M109. Przerywany okrąg to pole widzenia lornetki 10×50 (6,5°). Stojąc twarzą na południe, masz północ u góry, a wschód po lewej.

Poglądowy widok w lornetce

Poglądowy widok M109 w lornetce 10×50 – pole widzenia 6,5°, gwiazdy do 9 magM109NSEW
Rysunek poglądowy (szkic obiektu pod ciemnym niebem, z dala od miejskich świateł): M109 to mała, słaba, owalna mgiełka z odrobinę jaśniejszym środkiem, tuż obok jasnej Phecdy. W 7×50 i 10×50 zwykle ginie w jej blasku.

Źródła do map:

Ciekawostki o galaktyce spiralnej z poprzeczką M109

Galaktyka spiralna z poprzeczką M109

Fot. Juan Lacruz · źródło: Wikimedia Commons · CC BY 4.0

  • Najdalszy obiekt Messiera

    M109 leży ok. 67 milionów lat świetlnych od nas – to najdalszy obiekt w katalogu Messiera.

    Źródło: Wikipedia (en) – Messier 109

  • Supernowa z 1956 roku

    W marcu 1956 roku w M109 odkryto supernową SN 1956A typu Ia. Osiągnęła 12,3 mag.

    Źródło: Wikipedia (en) – Messier 109

  • Szefowa grupy

    M109 to najjaśniejsza galaktyka grupy M109, która może liczyć ponad 50 galaktyk. Ma co najmniej trzy galaktyki satelitarne.

    Źródło: Wikipedia (en) – Messier 109

Relacje z obserwacji z obiektem M109

Brak relacji do wyświetlenia.