Obiekt na niebie

M81 Galaktyka Bodego

Jedna z najjaśniejszych galaktyk północnego nieba, galaktyka spiralna w Wielkiej Niedźwiedzicy. W lornetce widać wyraźną, owalną mgiełkę, a w tym samym polu – wydłużoną M82. Najlepsza pora na obserwacje to wieczory w marcu, gdy obiekt góruje około 73° nad horyzontem.

Fot. NASA, ESA i Hubble Heritage Team (STScI/AURA) · źródło: Wikimedia Commons · domena publiczna

Dane obiektu

Typ
galaktyka spiralna
Gwiazdozbiór
Wielka Niedźwiedzica
Jasność
6,9 mag
Widoczna tylko przez lornetkę. Wielkość gwiazdowa V. Im mniejsza liczba, tym jaśniej. Granica gołego oka: ok. 6.
Rozmiar kątowy
21,6′ × 11,3′
dla porównania tarcza Księżyca ma ok. 30′
Odległość
ok. 11,8 mln lat świetlnych
mediana z 13 pomiarów w SIMBAD (publikacje z lat 2010–2026)
Najlepiej widoczny wieczorem
marzec
górowanie ok. 22:00 czasu lokalnego
Rektascensja
9h 55,6m J2000
Deklinacja
+69° 4′ J2000
Inne oznaczenia
NGC 3031

Źródła danych:

Widoczność w ciągu roku

Najlepsze miesiące obserwacji: luty – kwiecień

30°60°90°styczeń: 58°58°styluty: 68°68°lutmarzec: 73°73°markwiecień: 68°68°kwimaj: 58°58°majczerwiec: 48°48°czelipiec: 39°39°lipsierpień: 33°33°siewrzesień: 31°31°wrzpaździernik: 33°33°paźlistopad: 39°39°lisgrudzień: 47°47°gru

Wysokość obiektu nad horyzontem w połowie miesiąca o 22:00 (latem o 23:00). Polska centralna (52° N, 19° E).

Jak znaleźć obiekt M81 na nocnym niebie przez lornetkę?

Obiekt M81 znajduje się w gwiazdozbiorze Wielkiej Niedźwiedzicy. Znajdź Wielki Wóz. Poprowadź linię po przekątnej jego czworoboku – od Phecdy (γ UMa) przez Dubhe (α UMa) – i przedłuż ją mniej więcej o tyle samo, ok. 10° na północny zachód. Tam leży para galaktyk: jaśniejsza, owalna M81 i ok. 38′ na północ od niej wąska M82.

Lokalizacja galaktyki spiralnej M81 w gwiazdozbiorze Wielkiej Niedźwiedzicy

Gwiazdozbiór Wielkiej Niedźwiedzicy z zaznaczoną Galaktyką Bodego (M81)M81pole widzenia lornetki 10×50 (6,5°)Dubhe (α)Phecda (γ)Alkaid (η)WIELKA NIEDŹWIEDZICASMOKŻYRAFARYŚMAŁA NIEDŹWIEDZICA
Okolica M81 – gwiazdy do 5,8 mag. Strzałki: od Phecdy przez Dubhe na północny zachód do M81; tuż obok Galaktyka Cygaro (M82). Przerywany okrąg to pole widzenia lornetki 10×50 (6,5°). Stojąc twarzą na południe, masz północ u góry, a wschód po lewej.

Poglądowy widok w lornetce

Poglądowy widok M81 w lornetce 10×50 – pole widzenia 6,5°, gwiazdy do 9 magM81M82NSEW
Rysunek poglądowy (szkic obiektu pod ciemnym niebem, z dala od miejskich świateł): M81 to wyraźna, owalna poświata z jasnym środkiem, wydłużona z północnego zachodu na południowy wschód. W tym samym polu, ok. 38′ na północ, widać wąskie pasemko Galaktyki Cygaro (M82).

Źródła do map:

Ciekawostki o galaktyce spiralnej M81

Galaktyka Bodego (M81)

Fot. NASA, ESA i Hubble Heritage Team (STScI/AURA) · źródło: Wikimedia Commons · domena publiczna

  • Galaktyka Bodego

    M81 odkrył niemiecki astronom Johann Elert Bode 31 grudnia 1774 roku – stąd jej nazwa.

    Źródło: Wikipedia (en) – Messier 81

  • Supernowa z 1993 roku

    28 marca 1993 roku w M81 rozbłysła supernowa SN 1993J. Osiągnęła 10,7 mag i była drugą najjaśniejszą supernową typu II w XX wieku.

    Źródło: Wikipedia (en) – Messier 81

  • Olbrzymia czarna dziura

    W środku M81 znajduje się aktywna czarna dziura o masie ok. 70 milionów mas Słońca. Galaktyka leży ok. 12 milionów lat świetlnych od nas.

    Źródło: Wikipedia (en) – Messier 81

Relacje z obserwacji z obiektem M81