Obiekt na niebie
M81 Galaktyka Bodego
Jedna z najjaśniejszych galaktyk północnego nieba, galaktyka spiralna w Wielkiej Niedźwiedzicy. W lornetce widać wyraźną, owalną mgiełkę, a w tym samym polu – wydłużoną M82. Najlepsza pora na obserwacje to wieczory w marcu, gdy obiekt góruje około 73° nad horyzontem.
Fot. NASA, ESA i Hubble Heritage Team (STScI/AURA) · źródło: Wikimedia Commons · domena publiczna
Dane obiektu
- Typ
- galaktyka spiralna
- Gwiazdozbiór
- Wielka Niedźwiedzica
- Jasność
- 6,9 mag Widoczna tylko przez lornetkę. Wielkość gwiazdowa V. Im mniejsza liczba, tym jaśniej. Granica gołego oka: ok. 6.
- Rozmiar kątowy
- 21,6′ × 11,3′ dla porównania tarcza Księżyca ma ok. 30′
- Odległość
- ok. 11,8 mln lat świetlnych mediana z 13 pomiarów w SIMBAD (publikacje z lat 2010–2026)
- Najlepiej widoczny wieczorem
- marzec górowanie ok. 22:00 czasu lokalnego
- Rektascensja
- 9h 55,6m J2000
- Deklinacja
- +69° 4′ J2000
- Inne oznaczenia
- NGC 3031
Źródła danych:
- OpenNGC (M. Verga, CC BY-SA 4.0) — typ, gwiazdozbiór, jasność, rozmiar, współrzędne
- SIMBAD, CDS Strasbourg — identyfikacja, odległość
- Wysokość nad horyzontem i pora widoczności – obliczenia własne na podstawie współrzędnych
Widoczność w ciągu roku
Najlepsze miesiące obserwacji: luty – kwiecień
Wysokość obiektu nad horyzontem w połowie miesiąca o 22:00 (latem o 23:00). Polska centralna (52° N, 19° E).
Jak znaleźć obiekt M81 na nocnym niebie przez lornetkę?
Obiekt M81 znajduje się w gwiazdozbiorze Wielkiej Niedźwiedzicy. Znajdź Wielki Wóz. Poprowadź linię po przekątnej jego czworoboku – od Phecdy (γ UMa) przez Dubhe (α UMa) – i przedłuż ją mniej więcej o tyle samo, ok. 10° na północny zachód. Tam leży para galaktyk: jaśniejsza, owalna M81 i ok. 38′ na północ od niej wąska M82.
Lokalizacja galaktyki spiralnej M81 w gwiazdozbiorze Wielkiej Niedźwiedzicy
Poglądowy widok w lornetce
Źródła do map:
- Gwiazdy: Hipparcos i Tycho-2 (ESA 1997, 2000), SIMBAD (CDS Strasbourg)
- Figury gwiazdozbiorów: Stellarium Web, kultura zachodnia (CC BY-SA 4.0)
- Mapy: opracowanie własne, licencja CC BY-SA 4.0
Ciekawostki o galaktyce spiralnej M81
Fot. NASA, ESA i Hubble Heritage Team (STScI/AURA) · źródło: Wikimedia Commons · domena publiczna
-
Galaktyka Bodego
M81 odkrył niemiecki astronom Johann Elert Bode 31 grudnia 1774 roku – stąd jej nazwa.
Źródło: Wikipedia (en) – Messier 81
-
Supernowa z 1993 roku
28 marca 1993 roku w M81 rozbłysła supernowa SN 1993J. Osiągnęła 10,7 mag i była drugą najjaśniejszą supernową typu II w XX wieku.
Źródło: Wikipedia (en) – Messier 81
-
Olbrzymia czarna dziura
W środku M81 znajduje się aktywna czarna dziura o masie ok. 70 milionów mas Słońca. Galaktyka leży ok. 12 milionów lat świetlnych od nas.
Źródło: Wikipedia (en) – Messier 81