Obiekt na niebie

M69

Niewielka gromada kulista w Strzelcu, w pobliżu gwiazdy Kaus Australis (Epsilon Sagittarii). Z Polski wznosi się bardzo nisko, w lornetce jest małą, trudną mgiełką. Najlepsza pora na obserwacje to wieczory w lipcu, choć z Polski obiekt wznosi się zaledwie około 5° nad horyzont.

Fot. ESA/Hubble & NASA · źródło: Wikimedia Commons · CC BY 3.0

Dane obiektu

Typ
gromada kulista
Gwiazdozbiór
Strzelec
Jasność
7,6 mag
Widoczna tylko przez lornetkę. Wielkość gwiazdowa V. Im mniejsza liczba, tym jaśniej. Granica gołego oka: ok. 6.
Rozmiar kątowy
5,7′
dla porównania tarcza Księżyca ma ok. 30′
Najlepiej widoczny wieczorem
lipiec
górowanie ok. 22:00 czasu lokalnego
Rektascensja
18h 31,4m J2000
Deklinacja
−32° 21′ J2000
Inne oznaczenia
NGC 6637

Widoczność w ciągu roku

Najlepsze miesiące obserwacji: lipiec

30°60°90°styczeń: pod horyzontem–styluty: pod horyzontem–lutmarzec: pod horyzontem–markwiecień: pod horyzontem–kwimaj: pod horyzontem–majczerwiec: pod horyzontem–czelipiec: 5°5°lipsierpień: 4°4°siewrzesień: pod horyzontem–wrzpaździernik: pod horyzontem–paźlistopad: pod horyzontem–lisgrudzień: pod horyzontem–gru

Wysokość obiektu nad horyzontem w połowie miesiąca o 22:00 (latem o 23:00). Polska centralna (52° N, 19° E).

Jak znaleźć obiekt M69 na nocnym niebie przez lornetkę?

Obiekt M69 znajduje się w gwiazdozbiorze Strzelca. Znajdź Kaus Australis (ε Sgr) – najjaśniejszą gwiazdę Strzelca, dolny róg „czajnika”. Przejdź od niej ok. 2,5° na północny wschód. Z Polski M69 wznosi się tylko ok. 5° nad horyzont, więc potrzebny jest czysty, odsłonięty widok tuż nad południowym horyzontem.

Lokalizacja gromady kulistej M69 w gwiazdozbiorze Strzelca

Gwiazdozbiór Strzelca z zaznaczoną gromadą M69horyzontM69pole widzenia lornetki 10×50 (6,5°)Kaus Australis (ε)Nunki (σ)M54STRZELECTARCZAORZEŁKOZIOROŻECSKORPION
Okolica M69 – gwiazdy do 5,5 mag. Strzałka: od Kaus Australis na północny wschód do M69; obok gromady M70 i M54. Przerywany okrąg to pole widzenia lornetki 10×50 (6,5°). Stojąc twarzą na południe, masz północ u góry, a wschód po lewej.

Poglądowy widok w lornetce

Poglądowy widok M69 w lornetce 10×50 – pole widzenia 6,5°, gwiazdy do 9 magM69M70NSEW
Rysunek poglądowy (szkic obiektu pod ciemnym niebem, z dala od miejskich świateł): M69 to mała, zwarta mgiełka z jaśniejszym środkiem – w lornetce wygląda jak rozmyta gwiazda. Tuż nad horyzontem przygasa, więc widać ją tylko przy bardzo przejrzystym powietrzu.

Źródła do map:

Ciekawostki o gromadzie kulistej M69

Gromada kulista M69

Fot. ESA/Hubble & NASA · źródło: Wikimedia Commons · CC BY 3.0

  • Jedną nocą z M70

    Messier odkrył M69 31 sierpnia 1780 roku – tej samej nocy co sąsiednią M70.

    Źródło: Wikipedia (en) – Messier 69

  • Bogata w metale

    Jak na gromadę kulistą M69 zawiera sporo pierwiastków cięższych od helu. Leży ok. 29 tysięcy lat świetlnych od nas i tylko ok. 5 tysięcy lat świetlnych od środka Drogi Mlecznej.

    Źródło: Wikipedia (en) – Messier 69

  • Lacaille czy nie?

    Messier sądził, że odnalazł obiekt opisany wcześniej przez Nicolasa-Louisa de Lacaille’a w latach 1751–1752. Nie jest jednak pewne, czy Lacaille widział właśnie M69.

    Źródło: Wikipedia (en) – Messier 69

Relacje z obserwacji z obiektem M69