Obiekt na niebie

M48

Duża gromada otwarta w Hydrze, dobrze widoczna w lornetce jako trójkątna grupa kilkudziesięciu gwiazd. Leży w mało charakterystycznym rejonie nieba, więc łatwiej odnaleźć ją, przeskakując od Procjona. Najlepsza pora na obserwacje to wieczory w lutym, gdy obiekt góruje około 32° nad horyzontem.

Fot. NOIRLab/NSF/AURA · źródło: Wikimedia Commons · CC BY 4.0

Dane obiektu

Typ
gromada otwarta
Gwiazdozbiór
Hydra
Jasność
5,8 mag
Na granicy widoczności gołym okiem, łatwa w lornetce. Wielkość gwiazdowa V. Im mniejsza liczba, tym jaśniej. Granica gołego oka: ok. 6.
Rozmiar kątowy
28,2′
dla porównania tarcza Księżyca ma ok. 30′
Odległość
ok. 2 500 lat świetlnych
mediana z 5 pomiarów w SIMBAD (publikacje z lat 2010–2026)
Najlepiej widoczny wieczorem
luty
górowanie ok. 22:00 czasu lokalnego
Rektascensja
8h 13,7m J2000
Deklinacja
−5° 45′ J2000
Inne oznaczenia
NGC 2548

Źródła danych:

Widoczność w ciągu roku

Najlepsze miesiące obserwacji: luty – marzec

30°60°90°styczeń: 25°25°styluty: 32°32°lutmarzec: 29°29°markwiecień: 16°16°kwimaj: pod horyzontem–majczerwiec: pod horyzontem–czelipiec: pod horyzontem–lipsierpień: pod horyzontem–siewrzesień: pod horyzontem–wrzpaździernik: pod horyzontem–paźlistopad: pod horyzontem–lisgrudzień: 10°10°gru

Wysokość obiektu nad horyzontem w połowie miesiąca o 22:00 (latem o 23:00). Polska centralna (52° N, 19° E).

Jak znaleźć obiekt M48 na nocnym niebie przez lornetkę?

Obiekt M48 znajduje się w gwiazdozbiorze Hydry. Znajdź Procjona (α CMi), a ok. 11° na południowy wschód od niego gwiazdę ζ Jednorożca. M48 leży ok. 3° dalej na południowy wschód. To duża, luźna gromada – w lornetce zajmuje obszar większy od tarczy Księżyca.

Lokalizacja gromady otwartej M48 w gwiazdozbiorze Hydry

Gwiazdozbiory Hydry i Jednorożca z zaznaczoną gromadą M48M48pole widzenia lornetki 10×50 (6,5°)Procjon (α CMi)ζ MonHYDRAJEDNOROŻECMAŁY PIESRAKRUFA
Okolica M48 – gwiazdy do 5,5 mag. Strzałka: od ζ Jednorożca na południowy wschód do M48. Przerywany okrąg to pole widzenia lornetki 10×50 (6,5°). Stojąc twarzą na południe, masz północ u góry, a wschód po lewej.

Poglądowy widok w lornetce

Poglądowy widok M48 w lornetce 10×50 – pole widzenia 6,5°, gwiazdy do 9 magM48NSEW
Rysunek poglądowy (szkic obiektu pod ciemnym niebem, z dala od miejskich świateł): M48 to duża, luźna gromada – w 10×50 ziarnista mgiełka większa od tarczy Księżyca, z kilkudziesięcioma rozdzielonymi gwiazdami. Pod ciemnym niebem widać ją nawet gołym okiem.

Źródła do map:

Ciekawostki o gromadzie otwartej M48

Gromada otwarta M48

Fot. NOIRLab/NSF/AURA · źródło: Wikimedia Commons · CC BY 4.0

  • Pomyłka o pięć stopni

    Messier odkrył M48 w 1771 roku, ale podał deklinację przesuniętą o ok. 5° – długo nie wiedziano, którą gromadę miał na myśli.

    Źródło: Wikipedia (en) – Messier 48

  • Druga odkrywczyni

    Za odkrywczynię gromady uważa się czasem Caroline Herschel, która zanotowała ją w 1783 roku.

    Źródło: Wikipedia (en) – Messier 48

  • Kilkaset gwiazd

    M48 liczy co najmniej 438 gwiazd, ma ok. 450 milionów lat i leży ok. 2500 lat świetlnych od nas.

    Źródło: Wikipedia (en) – Messier 48

Relacje z obserwacji z obiektem M48