Obiekt na niebie

M103

Niewielka gromada otwarta w Kasjopei, niedaleko gwiazdy Ruchbah. W lornetce widać trójkątną grupkę gwiazd; w okolicy leży kilka innych gromad, m.in. NGC 663.

Fot. Hillary Mathis, N.A. Sharp/NOIRLab/NSF/AURA · źródło: Wikimedia Commons · CC BY 4.0

Dane obiektu

Typ
gromada otwarta
Gwiazdozbiór
Kasjopeja
Jasność
7,4 mag
Widoczna tylko przez lornetkę. Wielkość gwiazdowa V. Im mniejsza liczba, tym jaśniej. Granica gołego oka: ok. 6.
Rozmiar kątowy
4,5′
dla porównania tarcza Księżyca ma ok. 30′
Odległość
ok. 7 500 lat świetlnych
mediana z 4 pomiarów w SIMBAD (publikacje z lat 2010–2026)
Najlepiej widoczny wieczorem
listopad
górowanie ok. 22:00 czasu lokalnego
Rektascensja
1h 33,4m J2000
Deklinacja
+60° 39′ J2000
Inne oznaczenia
NGC 581

Źródła danych:

Widoczność w ciągu roku

Aktualnie najlepszy czas na obserwacje

Najlepsze miesiące obserwacji: październik – grudzień

30°60°90°styczeń: 54°54°styluty: 41°41°lutmarzec: 31°31°markwiecień: 24°24°kwimaj: 23°23°majczerwiec: 26°26°czelipiec: 34°34°lipsierpień: 45°45°siewrzesień: 60°60°wrzpaździernik: 74°74°paźlistopad: 81°81°lisgrudzień: 69°69°gru

Wysokość obiektu nad horyzontem w połowie miesiąca o 22:00 (latem o 23:00). Polska centralna (52° N, 19° E).

Jak znaleźć obiekt M103 na nocnym niebie przez lornetkę?

Obiekt M103 znajduje się w gwiazdozbiorze Kasjopei. Znajdź „W” Kasjopei i jej gwiazdę δ – drugą od wschodniego końca litery. M103 leży tylko ok. 1° na północny wschód od niej i mieści się z nią w jednym polu lornetki.

Lokalizacja gromady otwartej M103 w gwiazdozbiorze Kasjopei

Gwiazdozbiór Kasjopei z zaznaczoną gromadą M103M103pole widzenia lornetki 10×50 (6,5°)Szedar (α)δKASJOPEJAPERSEUSZANDROMEDACEFEUSZ
Okolica M103 – gwiazdy do 5,8 mag. Strzałka: od δ Kasjopei na północny wschód do M103. Przerywany okrąg to pole widzenia lornetki 10×50 (6,5°). Stojąc twarzą na południe, masz północ u góry, a wschód po lewej.

Poglądowy widok w lornetce

Poglądowy widok M103 w lornetce 10×50 – pole widzenia 6,5°, gwiazdy do 9 magM103NSEW
Rysunek poglądowy (szkic obiektu pod ciemnym niebem, z dala od miejskich świateł): M103 to mała, zwarta, ziarnista plamka z kilkoma gwiazdami na wierzchu, ułożonymi w trójkąt. Większe lornetki rozbijają ją na więcej słabych gwiazd.

Źródła do map:

Ciekawostki o gromadzie otwartej M103

Gromada otwarta M103

Fot. Hillary Mathis, N.A. Sharp/NOIRLab/NSF/AURA · źródło: Wikimedia Commons · CC BY 4.0

  • Ostatni obiekt Messiera

    M103 to ostatni obiekt mgławicowy, który Messier sam dopisał do swojego katalogu. Odkrył ją Pierre Méchain 27 marca 1781 roku.

    Źródło: Wikipedia (en) – Messier 103

  • Młoda gromada

    Wiek M103 szacuje się na 12–25 milionów lat. Gromada leży ok. 9400 lat świetlnych od nas i liczy ok. 170 gwiazd.

    Źródło: Wikipedia (en) – Messier 103

  • Gwiazda, która nie należy

    Najjaśniejsza „gwiazda” na skraju M103 – układ podwójny Struve 131 – leży znacznie bliżej nas i nie należy do gromady.

    Źródło: Wikipedia (en) – Messier 103

Relacje z obserwacji z obiektem M103