Obiekt na niebie
145 CMa Zimowe Albireo
Para gwiazd w Wielkim Psie, nazywana Zimowym Albireo – złocistopomarańczowa gwiazda 4,8 mag i biała 5,8 mag, odległe od siebie o niecałe pół minuty łuku. To para tylko optyczna: jaśniejsza gwiazda leży ok. 2700, a słabsza ok. 350 lat świetlnych od nas. W lornetce 10×50 trudno ją rozdzielić, w 16×70 na statywie – bez problemu. Najlepsza pora na obserwacje to wieczory w lutym, choć z Polski para wznosi się tylko ok. 14° nad horyzont.
Dane obiektu
- Typ
- gwiazda optycznie podwójna
- Gwiazdozbiór
- Wielki Pies
- Jasność
- 4,8 i 5,8 mag Na granicy widoczności gołym okiem, łatwa w lornetce. Jasności obu składników (V), wg SIMBAD. Im mniejsza liczba, tym jaśniej. Granica gołego oka: ok. 6.
- Odległość kątowa składników
- 26,8″ wyliczona z pozycji obu gwiazd w Gaia DR3; dla porównania tarcza Księżyca ma ok. 30′
- Barwy składników
- złocistopomarańczowa i biała typy widmowe K3 Ib i A5m wg SIMBAD; w okularze słabsza gwiazda wydaje się niebieskawa
- Odległość
- ok. 2700 i 350 lat świetlnych z paralaks Gaia DR3 (SIMBAD) – para tylko optyczna
- Najlepiej widoczny wieczorem
- luty górowanie ok. 22:00 czasu lokalnego
- Rektascensja
- 7h 16,6m J2000
- Deklinacja
- −23° 19′ J2000
- Inne oznaczenia
- h3945, 145 G. CMa, HD 56577 i HD 56578, HR 2764
Źródła danych:
- SIMBAD, CDS Strasbourg — identyfikacja, jasność, typy widmowe, odległość (Gaia DR3), współrzędne
- Wikipedia (en) — 145 G. Canis Majoris: oznaczenia, para optyczna, rozmiar gwiazdy
- Astronomy, P. Harrington (2020) — nazwa h3945, barwy, obserwacje przez lornetkę
- Wysokość nad horyzontem i pora widoczności – obliczenia własne na podstawie współrzędnych
Widoczność w ciągu roku
Najlepsze miesiące obserwacji: styczeń – luty
Wysokość obiektu nad horyzontem w połowie miesiąca o 22:00 (latem o 23:00). Polska centralna (52° N, 19° E).
Jak znaleźć obiekt 145 CMa na nocnym niebie przez lornetkę?
Obiekt 145 CMa znajduje się w gwiazdozbiorze Wielkiego Psa. Znajdź gwiazdę Wezen (δ Wielkiego Psa) – trzecią co do jasności gwiazdę Wielkiego Psa. Przejdź od niej ok. 3,6° na północny wschód. Gwiazda 4,8 mag, którą tam zobaczysz, to 145 CMa – jej słabszy towarzysz leży niespełna pół minuty łuku na północny wschód od niej.
Lokalizacja gwiazdy optycznie podwójnej 145 CMa w gwiazdozbiorze Wielkiego Psa
Poglądowy widok w lornetce
Źródła do map:
- Gwiazdy: Hipparcos i Tycho-2 (ESA 1997, 2000), SIMBAD (CDS Strasbourg)
- Figury gwiazdozbiorów: Stellarium Web, kultura zachodnia (CC BY-SA 4.0)
- Mapy: opracowanie własne, licencja CC BY-SA 4.0
Ciekawostki o gwieździe optycznie podwójnej 145 CMa
-
Zimowe Albireo
Para przypomina słynne Albireo z Łabędzia: złocista gwiazda z niebieskawym towarzyszem. Albireo świeci na letnim niebie, a ta para – na zimowym, stąd przydomek.
-
Para tylko z pozoru
Gwiazdy nie są ze sobą związane. Według pomiarów satelity Gaia złocista leży ok. 2700, a biała ok. 350 lat świetlnych od nas – jaśniejsza na niebie gwiazda jest prawie osiem razy dalej.
Źródło: SIMBAD (Gaia DR3)
-
Olbrzym w oddali
Złocisty składnik to nadolbrzym o promieniu ok. 315 promieni Słońca, świecący ok. 24 tysiące razy jaśniej od niego. Postawiony w miejscu Słońca sięgałby prawie do orbity Marsa.
-
Dwie nazwy z dwóch katalogów
Oznaczenie h3945 to numer pary w katalogu gwiazd podwójnych Johna Herschela. Liczba 145 pochodzi z Uranometria Argentina Benjamina Goulda z 1879 roku – stąd pełne oznaczenie 145 G. CMa.