Obiekt na niebie

145 CMa Zimowe Albireo

Para gwiazd w Wielkim Psie, nazywana Zimowym Albireo – złocistopomarańczowa gwiazda 4,8 mag i biała 5,8 mag, odległe od siebie o niecałe pół minuty łuku. To para tylko optyczna: jaśniejsza gwiazda leży ok. 2700, a słabsza ok. 350 lat świetlnych od nas. W lornetce 10×50 trudno ją rozdzielić, w 16×70 na statywie – bez problemu. Najlepsza pora na obserwacje to wieczory w lutym, choć z Polski para wznosi się tylko ok. 14° nad horyzont.

Dane obiektu

Typ
gwiazda optycznie podwójna
Gwiazdozbiór
Wielki Pies
Jasność
4,8 i 5,8 mag
Na granicy widoczności gołym okiem, łatwa w lornetce. Jasności obu składników (V), wg SIMBAD. Im mniejsza liczba, tym jaśniej. Granica gołego oka: ok. 6.
Odległość kątowa składników
26,8″
wyliczona z pozycji obu gwiazd w Gaia DR3; dla porównania tarcza Księżyca ma ok. 30′
Barwy składników
złocistopomarańczowa i biała
typy widmowe K3 Ib i A5m wg SIMBAD; w okularze słabsza gwiazda wydaje się niebieskawa
Odległość
ok. 2700 i 350 lat świetlnych
z paralaks Gaia DR3 (SIMBAD) – para tylko optyczna
Najlepiej widoczny wieczorem
luty
górowanie ok. 22:00 czasu lokalnego
Rektascensja
7h 16,6m J2000
Deklinacja
−23° 19′ J2000
Inne oznaczenia
h3945, 145 G. CMa, HD 56577 i HD 56578, HR 2764

Widoczność w ciągu roku

Najlepsze miesiące obserwacji: styczeń – luty

30°60°90°styczeń: 13°13°styluty: 14°14°lutmarzec: 8°8°markwiecień: pod horyzontem–kwimaj: pod horyzontem–majczerwiec: pod horyzontem–czelipiec: pod horyzontem–lipsierpień: pod horyzontem–siewrzesień: pod horyzontem–wrzpaździernik: pod horyzontem–paźlistopad: pod horyzontem–lisgrudzień: 3°3°gru

Wysokość obiektu nad horyzontem w połowie miesiąca o 22:00 (latem o 23:00). Polska centralna (52° N, 19° E).

Jak znaleźć obiekt 145 CMa na nocnym niebie przez lornetkę?

Obiekt 145 CMa znajduje się w gwiazdozbiorze Wielkiego Psa. Znajdź gwiazdę Wezen (δ Wielkiego Psa) – trzecią co do jasności gwiazdę Wielkiego Psa. Przejdź od niej ok. 3,6° na północny wschód. Gwiazda 4,8 mag, którą tam zobaczysz, to 145 CMa – jej słabszy towarzysz leży niespełna pół minuty łuku na północny wschód od niej.

Lokalizacja gwiazdy optycznie podwójnej 145 CMa w gwiazdozbiorze Wielkiego Psa

Gwiazdozbiór Wielkiego Psa z zaznaczoną gwiazdą podwójną 145 CMahoryzont145 CMapole widzenia lornetki 10×50 (6,5°)Syriusz (α CMa)Wezen (δ)M41M46M47M50M93KOMPASRUFAGOŁĄBWIELKI PIESJEDNOROŻECZAJĄC
Okolica 145 CMa – gwiazdy do 6 mag. Strzałka: od gwiazdy Wezen (δ Wielkiego Psa) na północny wschód do 145 CMa. Przerywany okrąg to pole widzenia lornetki 10×50 (6,5°). Stojąc twarzą na południe, masz północ u góry, a wschód po lewej.

Poglądowy widok w lornetce

Poglądowy widok 145 CMa w lornetce 10×50 – pole widzenia 6,5°, gwiazdy do 9 mag145 CMazbliżenieNSEW
Rysunek poglądowy (szkic obiektu pod ciemnym niebem, z dala od miejskich świateł): w skali rysunku 145 CMa to jeden punkt – składniki dzieli tylko 26,8″. Okienko „zbliżenie” w rogu pokazuje parę tak, jak rozdziela ją dana lornetka: w 10×50 gwiazdy prawie się stykają, w 16×70 na statywie widać już dwie – jaśniejszą, złocistopomarańczową, i słabszą, białoniebieską, na północny wschód od niej.

Źródła do map:

Ciekawostki o gwieździe optycznie podwójnej 145 CMa

  • Zimowe Albireo

    Para przypomina słynne Albireo z Łabędzia: złocista gwiazda z niebieskawym towarzyszem. Albireo świeci na letnim niebie, a ta para – na zimowym, stąd przydomek.

    Źródło: Astronomy – The Sky Today, 8 kwietnia 2026

  • Para tylko z pozoru

    Gwiazdy nie są ze sobą związane. Według pomiarów satelity Gaia złocista leży ok. 2700, a biała ok. 350 lat świetlnych od nas – jaśniejsza na niebie gwiazda jest prawie osiem razy dalej.

    Źródło: SIMBAD (Gaia DR3)

  • Olbrzym w oddali

    Złocisty składnik to nadolbrzym o promieniu ok. 315 promieni Słońca, świecący ok. 24 tysiące razy jaśniej od niego. Postawiony w miejscu Słońca sięgałby prawie do orbity Marsa.

    Źródło: Wikipedia (en) – 145 G. Canis Majoris

  • Dwie nazwy z dwóch katalogów

    Oznaczenie h3945 to numer pary w katalogu gwiazd podwójnych Johna Herschela. Liczba 145 pochodzi z Uranometria Argentina Benjamina Goulda z 1879 roku – stąd pełne oznaczenie 145 G. CMa.

    Źródło: Astronomy – P. Harrington, Colorful winter stars

Relacje z obserwacji z obiektem 145 CMa